iOne

© Copyright 2010 iOne.net, All rights reserved

® VnExpress giữ bản quyền nội dung trên website này.

Thứ hai, 6/4/2020, 15:25 (GMT+7)
Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter

Văn hóa công sở bảo thủ khiến người Nhật khó làm việc từ xa

Chủ đề: Covid-191317

Nhiều công ty ở Nhật vẫn sử dụng những phần mềm cũ và không hề quan tâm tới công nghệ đám mây hay các công cụ họp trực tuyến. 

Khi nhắc đến làm việc tại nhà, người Nhật Bản có vẻ không thông thuộc. Bởi đây là đất nước đòi hỏi bạn phải luôn có mặt "bằng xương bằng thịt". Văn hóa công sở ở Nhật đề cao tương tác trực tiếp, một phần là để chứng tỏ sự tôn trọng. Các nhân viên được đánh giá dựa trên số giờ làm việc hơn cả kết quả làm ra. Quản lý không tin tưởng nhân viên khi làm việc tại nhà, nhiều công ty còn không sẵn sàng cho làm việc từ xa. 

Một nhân viên ngân hàng giấu tên cho biết: "Sếp tôi nói rõ ràng 'nếu tôi để mọi người ở nhà, các cô cậu có thể không tập trung làm việc. Ai mà biết được? Có khi cô cậu còn nhậu nhẹt cũng nên". Nhân viên này còn cho biết thêm, các khách hàng không muốn họp trực tiếp nữa, nhưng sếp của họ nghĩ nhân viên nên ở văn phòng để nghe điện thoại, tỏ ra tôn trọng khách hàng. "Nếu không, sếp tôi nói rằng, khách hàng sẽ nghĩ là bạn đang nghỉ ngơi và làm mọi thứ dễ dàng hơn cho bản thân. Đây là lòng tự tôn Nhật Bản", anh nói. 

Người dân đeo khẩu trang chờ sang đường tại Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP.

Người dân đeo khẩu trang chờ sang đường tại Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: AFP.

Văn hóa công sở khắc nghiệt khiến Nhật Bản trở thành một trong những nước có ít chuẩn bị nhất để bắt kịp với xu hướng làm việc tại nhà trong thời kì dịch bệnh. Nói công bằng thì mới có một số ít công ty sẵn sàng làm việc từ xa. Theo chuyên viên tư vấn Rochelle Kopp, tình trạng này khiến Thủ tướng Shinzo Abe vẫn do dự trong việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp và ra lệnh giới nghiêm, bất chấp số ca nhiễm đang gia tăng.

Công nghệ là một nhân tố quan trọng. Trái ngược với hình ảnh hiện đại với nhiều công nghệ cao, Nhật Bản không có sự chuẩn bị nào cho làm việc tại nhà. Người ta có cảm giác, nước này lao lên dẫn đầu rồi đột ngột dừng lại "nghỉ ngơi" vào năm 1991, để các nước khác vượt lên. 

Các công ty Nhật Bản chậm chân hơn đối thủ phương Tây trong việc đầu tư vào công nghệ thông tin. Nhiều công ty vẫn sử dụng những phần mềm cũ và không hề biết đến công nghệ đám mây hay các công cụ họp trực tuyến. Bộ phận IT của các doanh nghiệp "ám ảnh" về việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bảo mật thông tin khách hàng đến mức chỉ cho nhân viên truy cập hệ thống của công ty trên máy tính tại văn phòng. Nhiều nhân viên không có laptop, một phần vì sợ mất khi đi uống rượu sau giờ làm, một phần vì không có wifi ở nhà.

Đây là quốc gia nơi các công ty vẫn gửi fax, các tài liệu phải được đóng dấu niêm phong. Ngay cả những người làm việc ở nhà cũng phải đến công ty để lấy tài liệu có dấu niêm phong từ quản lý, theo truyền thông địa phương đưa tin. 

Trường học ở Nhật đóng cửa nhưng không hề có chỉ đạo nào về việc học trực tuyến. Bất chấp ánh đèn neon sáng rực và những đoàn tàu siêu tốc, văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản có vẻ vẫn đang mắc kẹt trong quá khứ, với những cáo buộc phân biệt đối xử với phụ nữ và quyền lực nằm trong tay những ông già bảo thủ. Văn hóa đó có thể giúp giải thích tại sao một nhân viên công sở vẫn phải mặc vest và đeo thẻ nhân viên khi làm việc ở nhà, trên bàn ăn. 

Trong khi đó, chính phủ liên tục yêu cầu báo chí nhấn mạnh thông điệp chống virus - rằng mọi người nên tránh những nơi đông người, thông khí kém, nơi người lạ nói chuyện trong khoảng thời gian dài - ở những buổi họp báo trực tiếp. Nhưng bất chấp lời khẩn cầu từ phía các nhà báo, Bộ Y tế - Lao động và Phúc lợi không có kế hoạch phát trực tuyến buổi họp báo này. 

Văn hóa làm việc của Nhật Bản dựa trên khái niệm ho-ren-sou, tức báo cáo - thông báo - tư vấn. Thay vì được giao các nhiệm vụ riêng và được toàn quyền thực hiện, cấp dưới phải hỏi ý kiến cấp trên cho mỗi bước của công việc. Điều này khó hơn nhiều khi họ không ở cùng một nơi. Mô tả công việc thường khá mơ hồ và làm việc nhóm được chú trọng hơn làm việc cá nhân. Nhân viên thường được đánh giá dựa vào số giờ làm việc vì sẽ khó đánh giá hơn về chất lượng công việc của họ khi mọi thứ đều là làm việc nhóm. 

Một số sự khác biệt này không khiến cho công sở Nhật tệ hơn các công sở phương Tây trong điều kiện bình thường. Nhưng Kopp cho biết nhiều vấn đề tồn tại dai dẳng ở Nhật bị Covid-19 và nhu cầu làm việc tại nhà phơi bày. "Nó giống như khi thủy triều rút, để lại một đống rác trên bãi biển". 

Nếu lệnh phong tỏa có hiệu lực, bà cho biết một số công ty đã sẵn sàng, một số khác có thể thích nghi. Nhưng những công ty còn lại có thể phải ngưng hoạt động, vì nhân viên bắt buộc phải nghỉ theo ngày phép hoặc nghỉ không lương. Cho đến lúc đó, nhiều công ty vẫn hành động như thể không có gì thay đổi. Nhân viên ngân hàng ở đầu bài báo cho hay: "Sếp tôi đi uống rượu với đồng nghiệp tôi 2 lần vào tuần trước. Ông ấy thích uống rượu và thích đưa mọi người đi uống rồi nói chuyện công việc. Tôi không có vấn đề gì với việc đó. Nhưng ý tôi là, nếu bạn định bảo tôi làm điều này điều nọ và hà khắc với một số thứ, thì tại sao lại không tự nghiêm khắc với bản thân đi?".

Huyền Anh (Theo Washington Post)

 
 
Gửi bài viết, câu hỏi tư vấn tại đây hoặc ione@vnexpress.net
 
 
goto top