5 bằng chứng cho thấy Trump phản ứng quá chậm với Covid-19

Bất chấp tin tức tình báo hay lời kêu gọi từ các chuyên gia y tế, Tổng thống Mỹ đã coi nhẹ Covid-19 trong những ngày đầu và tiếp tục lúng túng khi dịch bệnh tàn phá nặng nề.

Tổng thống Donal Trump trong một buổi họp thông báo về tình hình dịch Covid tại Mỹ. Ảnh: Doug Mills/The New York Times

Theo New York Times, các cố vấn hàng đầu của Nhà Trắng, các chuyên gia trong Nội các chính phủ và các cơ quan tình báo đã nhanh chóng cảnh báo cần áp dụng nhiều hành động mạnh mẽ để chiến đấu với Covid-19. Nhưng Tổng thống Donald Trump vẫn phản ứng rất chậm chạm. 

Ông Trump xao nhãng tình hình dịch bệnh do mải lo lắng về những tranh chấp kéo dài trong nội bộ chính quyền, gây ra bởi những bất đồng liên quan tới việc làm thế nào để đối phó với Trung Quốc. Ngoài ra, những mâu thuẫn giữa đề xuất của phía quan chức y tế với các vấn đề kinh tế, đối ngoại cũng làm chậm lại các quyết định đối phó dịch bệnh.

Bằng việc phỏng vấn các quan chức bộ máy và nghiên cứu tài liệu thu thập được, New York Times đưa ra những điểm cho thấy chính quyền đương nhiệm đã phản ứng thiếu kịp thời trước Covid-19.

1. Cảnh báo từ cơ quan tình báo và N.S.C 

Đầu tháng 1/2020, Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ (NSC) từng gửi đến ông Trump một loạt cảnh báo về mối nguy hiểm tiềm ẩn của chủng virus mới xuất hiện tại Vũ Hán, Trung Quốc.

Chuyên gia dịch tễ học của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã sớm cảnh báo rằng loại virus này có thể mau chóng phát triển thành đại dịch, trong khi phía Trung tâm Tình báo Y tế Quốc gia, một đơn vị tiền đồn nhỏ thuộc Cơ quan Tình báo Quốc phòng cũng đưa ra kết luận tương tự. 

Vài tuần sau đó, các chuyên gia sinh học của văn phòng Hội đồng An ninh Quốc gia, sau khi chịu trách nhiệm theo dõi tiến trình của Covid-19 và xem xét những gì xảy ra tại Vũ Hán, đã có động thái thúc giục các quan chức cân nhắc về việc cách ly các thành phố lớn tầm cỡ như Chicago, và kêu gọi mọi người làm việc tại nhà.

Tuy vậy, những lời cảnh báo sớm nhất lại đến từ lực lượng "diều hâu" thuộc bộ phận an ninh quốc gia Mỹ. Những vị cố vấn này thường có thái độ chê trách Trung Quốc, do đó, họ luôn ở thế đối đầu với các chuyên gia cố vấn kinh tế của Trump - vốn luôn lo ngại về việc có thể làm hỏng mối quan hệ giữa Mỹ với Trung Quốc khi Tổng thống đang tiến hành đàm phán thương mại với Bắc Kinh.

Peter Navarro - cố vấn thương mại hàng đầu của Tổng thống, trong một buổi họp báo về tình hình dịch bệnh tại Nhà Trắng vào tháng 3. Ảnh: The New York Times.

2. Bản ghi chú dự đoán nửa triệu dân Mỹ thiệt mạng

Peter Navarro, cố vấn thương mại hàng đầu của Tổng thống đã viết một bản ghi chú đầy tăm tối vào cuối tháng 1. Trong đó, ông lập luận rằng một đại dịch do virus gây ra có thể khiến nước Mỹ trả giá đắt, khiến nửa triệu người dân thiệt mạng và gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ USD.

Ông Navarro ủng hộ hạn chế du lịch và nhập cảnh từ Trung Quốc. Ông cũng đề cập rằng trong viễn cảnh tồi tệ nhất, 30% dân số Mỹ có thể bị nhiễm virus, dẫn tới hàng loạt cái chết.

Những ngày vừa qua, ông Trump phủ nhận từng xem bản ghi chú đó. Nhưng theo báo cáo của New YorkTimes, các trợ lý có đề ghi chú này với ông Trump, và điều này khiến Tổng thống không vui chút nào.

Sàn giao dịch chứng khoán New York, ảnh chụp vào tháng 2. Nguồn: AP.

3. Lãng phí ba tuần trong thời điểm quan trọng

Vào tuần thứ ba của tháng 2, các quan chức y tế cộng đồng hàng đầu của Mỹ kết luận rằng đã đến lúc chuyển sang áp dụng các biện pháp mạnh hơn để giảm thiểu sự lây lan của virus, bao gồm giãn cách xã hội, đưa ra lệnh toàn dân cách ly ở nhà và đóng cửa trường học.

Nhưng họ đã không có cơ hội trình bày kế hoạch của mình với Tổng thống. Bởi một nhân viên làm việc tại Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh đã vội vàng công khai với truyền thông về những hiểm họa nghiêm trọng mà Covid-19 có thể mang lại, khiến giá cổ phiếu tại Mỹ sụt giảm, làm cho ông Trump phẫn nộ tới mức làm lơ kiến nghị, và để Phó Tổng thống Mike Pence phụ trách việc phản hồi.

Phải mất đến hơn ba tuần trước khi ông Trump quyết định thực hiện biện pháp giãn cách xã hội với toàn dân, một quá trình đủ dài để virus có thể lây lan diện rộng trên toàn nước Mỹ, trong khi các lực lượng chức năng phải im lặng vì không muốn đưa ra những cảnh báo khiến Tổng thống nổi giận như trước đó.

Ảnh chụp đội ngũ y tế đứng bên ngoài một cơ sở xét nghiệm Covid-19 tại bệnh viện Elmhurst ở Queen, New York vào tháng trước. Ảnh: The New York Times.

4. Chuyên gia trong và ngoài chính phủ đã được cảnh báo về sự thất bại

Suốt từ tháng 1 đến tháng 2, một nhóm học giả, đội ngũ bác sĩ của chính phủ và các chuyên gia về bệnh lây nhiễm đã bảy tỏ sự lo lắng một cách quyết liệt về chủng virus corona trong một loại email dài mà họ gọi là "Red Dawn" (Bình minh Đỏ), cái tên dựa trên một bộ phim sản xuất năm 1984, xoay quanh một nhóm thanh niên Mỹ cố gắng bảo vệ đất nước khi bị ngoại bang xâm lăng.

Các nhân viên y tế đã nhiều lần bày tỏ sự nghi ngại khi nước Mỹ không triển khai các biện pháp mạnh để đối phó với đại dịch. Họ từng công khai tuyên bố về việc Chính phủ hời hợt với việc xét nghiệm virus. Và điều này đã giúp Chính phủ chú ý hơn tới những trường hợp lây nhiễm bệnh mà không có triệu chứng cụ thể. 

5. Nội bộ Nhà Trắng bị chia rẽ vì cách phản ứng với dịch bệnh

Vào tháng 3, Tổng thống Mỹ đứng trước nhiều luồng ý kiến do các phe phái trong nội bộ Nhà Trắng đề xuất khi đưa ra giải pháp trước tình hình Covid-19, trong khi thực tế rõ ràng đã cho thấy cần phải có các biện pháp mạnh mẽ và quyết liệt hơn.

Khi chuẩn bị bài phát biểu tại Phòng Bầu dục vào tối 11/3, ông Trump vẫn kiên quyết từ chối kêu gọi giãn cách xã hội, đóng cửa trường học hay thực hiện các chiến lược có thể gây bất ổn cho nền kinh tế. Thay vào đó, ông tìm đến các nhà đầu tư nổi tiếng như Stephen A. Schwarzman, giám đốc điều hành của Blackstone Group, một công ty cổ phần tư nhân để tìm hiểu những tác động tiềm tàng ở thị trường chứng khoán.

Trong buổi họp báo tại Phòng Bầu dục, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin nhấn mạnh rằng nền kinh tế sẽ bị tàn phá nếu áp dụng các biện pháp giãn cách xã hội. Một trong những người lo lắng về tình hình dịch bệnh, cố vấn an ninh quốc gia Robert C. O’Brien, đã rất bực bội trước lời phát biểu của Mnuchin. O’Brien cho rằng nền kinh tế cũng sẽ vẫn gặp nguy hiểm nếu các quan chức Chính phủ không làm gì để đẩy lùi dịch bệnh.

Kết quả là, ông Trump sau khi cân nhắc ý kiến tranh cãi giữa các cố vấn, đã đưa ra kết luận rằng: "Mọi người đều đưa ra tranh luận về vấn đề này, không hẳn là tất cả, nhưng phần đông. Vẫn chưa có hồi kết cho cuộc tranh luận này, hãy chờ xem tình hình diễn biến như thế nào!".

Alexandra V

Bình luận
Ý kiến của bạn